Satılan Araç Arızalı Çıkarsa Ne Olur? Şahıstan alınan 2 el araba iade edilir mi?

Ayıplı mal, Türk Borçlar Kanunu ve Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında alıcıya çeşitli haklar tanıyan önemli bir hukuki kavramdır. Günümüzde araç alımları, gerek ikinci el piyasasında gerekse sıfır araç satışlarında, sıkça ayıp iddialarıyla gündeme gelmektedir. Türk Borçlar Kanunu'nun 219. maddesine göre, satılan malın, alıcının beklediği özelliklere veya sözleşmede belirtilen şartlara uygun olmaması durumunda, malın ayıplı olduğu kabul edilir. Bu durumda alıcı, çeşitli seçimlik haklara sahiptir.

Ayıplı mal kavramı, satıcının sorumluluğunu da belirleyen önemli bir unsurdur. TBK’nın 227. maddesi, ayıplı malın tesliminden doğan sonuçları ve alıcının kullanabileceği hakları açıkça düzenler. Buna göre, alıcı, satılan malın ayıplı olduğunu tespit ettiğinde onarım, değişim, bedel indirimi veya sözleşmeden dönme haklarını talep edebilir. Satıcının, ayıbı bilerek gizlemesi halinde ise Türk Ceza Kanunu devreye girebilir ve bu durum dolandırıcılık suçunu oluşturabilir.

Araç alımlarında ekspertiz raporu alınmış olması, genellikle alıcı ve satıcı arasında güvence sağlasa da, bu durum satıcının sorumluluğunu tamamen ortadan kaldırmamaktadır. Ekspertiz raporundaki eksiklikler, araçta gizli ayıp bulunması veya aracın kusurlarının alıcıdan gizlenmiş olması durumlarında, satıcının hukuki sorumluluğu devam eder. Türk Borçlar Kanunu'nun 231. maddesi ise, ayıplı mala ilişkin dava açma süresini 2 yıl olarak belirlemiştir. Ancak, satıcının kusuru ağırsa ve ayıbı gizlediği tespit edilirse bu süre uzayabilir.

Bu yazıda, özellikle araç alım-satımı sırasında ayıplı mal konusuna ilişkin sıkça karşılaşılan sorulara yanıtlar veriyoruz. Satın alınan aracın arızalı çıkması durumunda alıcının hakları nelerdir? Ayıplı araç satmanın hukuki ve cezai sonuçları neler olabilir? Ekspertiz raporunun alıcı veya satıcı üzerindeki etkisi nedir? Ayıplı mal davalarında süreç nasıl işler ve nelere dikkat edilmesi gerekir? Bu soruların yanıtlarını ve ilgili kanun hükümlerini aşağıda detaylıca ele alıyoruz.

İşte arızalı araç alımı durumunda bilmeniz gerekenler ve hukuki süreçlere dair tüm ayrıntılar...

1. "Satılan araç arızalı çıkarsa ne olur?"

Satılan aracın arızalı çıkması, ayıplı mal kapsamında değerlendirilir. Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 219. maddesine göre, alıcı, aracı satın aldıktan sonra fark ettiği ayıbı satıcıya derhal bildirmezse, bu ayıba ilişkin haklarını kaybeder. Bu durumda alıcı, bedel iadesi, ayıbın giderilmesi veya aracın değiştirilmesini talep edebilir.

2. "Ayıplı araç satmanın cezası nedir?"

Ayıplı araç satan bir kişi veya işletme, Türk Borçlar Kanunu'na (TBK m. 227) göre sorumludur ve alıcıya karşı hukuki yükümlülük altındadır. Satıcı, malın ayıbını bilerek gizlemişse, dolandırıcılık suçunu işlemiş olabilir ve bu durumda Türk Ceza Kanunu (TCK) m. 157 kapsamında cezai sorumluluk doğabilir.

3. "Kusurlu araç kaç günde iade edilir?"

Ayıplı mal durumunda, Türk Borçlar Kanunu'nun 223. maddesine göre, alıcı, ayıbı öğrendiği tarihten itibaren makul bir süre içinde satıcıya başvurarak aracın iadesini talep edebilir. İade süresi, genellikle ayıbın tespit edilmesinden hemen sonra yapılmalıdır.

4. "Galeriden araba aldım arızalı çıktı ne yapmalıyım?"

Arızalı çıkan araç için, Türk Borçlar Kanunu'nun 229. maddesi uyarınca, aracın onarılmasını, değiştirilmesini, bedel indirimini veya sözleşmeden dönme hakkınızı kullanabilirsiniz. Durumu derhal galeriye bildirerek, taleplerinizi hukuki çerçevede iletmelisiniz.

5. "Ayıplı araç davası kime karşı açılır?"

Ayıplı araç davası, aracın satıcısına karşı açılır. Türk Borçlar Kanunu'na göre (TBK m. 227), malın ayıplı olduğunu bilen veya bilmesi gereken satıcıya karşı dava açılabilir. Satıcı, tüketiciye karşı doğrudan sorumludur.

6. "Ayıplı Kusurlu mal satın aldığımızda neler yapmalıyız?"

Ayıplı mal satın aldığınızda, durumu derhal satıcıya bildirmeli ve Türk Borçlar Kanunu'nun 227. maddesi uyarınca onarım, bedel indirimi, değişim veya iade taleplerinizi iletmelisiniz. Satıcının bu talepleri yerine getirmemesi durumunda hukuki yollara başvurabilirsiniz.

7. "Noterden yapılan araç satışı iptal edilebilir mi?"

Noterden yapılan araç satışı, Türk Borçlar Kanunu'na göre ancak belirli durumlarda iptal edilebilir. Sözleşmede esaslı hata, hile veya zorlama gibi durumlar varsa, TBK m. 30-39 arasında düzenlenen hükümler gereğince sözleşmenin iptali mümkündür.

8. "Kusurlu malın değişimi kaç yıldır?"

Türk Borçlar Kanunu'na (TBK m. 231) göre, ayıplı mal için alıcının dava açma süresi, malın tesliminden itibaren 2 yıldır. Ancak, malın ayıbı satıcı tarafından gizlenmişse, bu süre uzayabilir.

9. "Ayıplı araç davası ne kadar sürer?"

Ayıplı araç davasının süresi, mahkemenin iş yüküne, davanın karmaşıklığına ve tarafların sunduğu delillere bağlı olarak değişir. Ancak genel olarak bu tür davalar, 6 ay ile 2 yıl arasında sürebilir.

10. "2 el araç geri iade edilir mi?"

Evet, 2. el araçlar da ayıplı mal kapsamına girer ve Türk Borçlar Kanunu'nun 229. maddesi uyarınca, aracı geri iade etmek mümkündür. İade için, aracın ciddi bir ayıbı olması ve bu durumun alıcıya bildirilmiş olması gereklidir.

11. "Satıcının ağır kusuru nedir?"

Satıcının ağır kusuru, malın ayıplı olduğunu bilmesine rağmen bunu alıcıdan gizlemesidir. Türk Borçlar Kanunu'na göre (TBK m. 227), bu durum dolandırıcılık olarak değerlendirilebilir ve satıcıya ağır hukuki sorumluluk yükler.

12. "Ekspertiz raporu satıcının sorumluluğunu kaldırır mı? Ayıplı mal davası nerede açılır?"

Ekspertiz raporu, satıcının sorumluluğunu tamamen kaldırmaz. Satıcı, malın ayıplı olduğunu bilmesine rağmen alıcıya bildirmemişse, Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK m. 219) ilgili hükümleri uyarınca sorumluluğu devam eder. Ayıplı mal davası, malın satıldığı yer veya davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir.