Babanız Malını Kardeşinize Bağışladıysa Saklı Pay Alınır mı? Yargıtay 2026

10 saat önce

4 dakikada okunur

Kısa cevap: Anne veya babanız sağlığında malını bir kardeşinize bağışladıysa, saklı payınız zedelenmişse tenkis davasıyla bu payı isteyebilirsiniz (TMK m.560, 565). Ölümden önceki son bir yıl içinde yapılan bağışlarda ayrıca bir kast aranmaz. Daha eski bağışlarda ise mirasbırakanın saklı payları etkisiz kılmak amacıyla hareket ettiğini ispat etmeniz gerekir; Yargıtay 1. Hukuk Dairesi 16.09.2026 tarihli, 2026/3376 E. 2026/6068 K. sayılı kararında bu ispat yapılamadığı için davanın reddini onamıştır. Dava, saklı payın zedelendiğini öğrenmeden itibaren 1 yıl ve her hâlde ölümden itibaren 10 yıl içinde açılmalıdır (TMK m.571).

Türkiye'de bir kişi hayattayken malını dilediğine bağışlayabilir. Ancak kanun, en yakın mirasçıların tamamen dışarıda bırakılmasını önlemek için "saklı pay" denen asgari bir pay öngörür. Bağışlar bu sınırı aşmışsa mirasçı, aşan kısmın geri getirilmesini, yani "tenkis"i dava edebilir. Peki her bağış tenkise tabi midir? Yargıtay'ın 2026 yılında verdiği kararlar, sorunun cevabının çoğu zaman bağışın tarihine ve mirasbırakanın amacına bağlı olduğunu gösteriyor.

Ahşap masa üzerinde halkaya takılı eski demir anahtarlar

Saklı pay nedir, kimlere tanınır?

Türk Medeni Kanunu m.506'ya göre saklı pay oranları şöyledir:

Çocuklar ve torunlar (altsoy): Yasal miras payının yarısı.
Anne ve baba: Her biri için yasal miras payının dörtte biri.
Sağ kalan eş: Altsoy veya anne-baba ile birlikte mirasçıysa yasal payın tamamı, diğer hâllerde dörtte üçü.

Kardeşlerin saklı payı 2007'de 5650 sayılı Kanunla kaldırılmıştır. Örneğin geride eşi ve iki çocuğu kalan bir kişide eşin yasal payı dörtte bir, her çocuğun yasal payı sekizde üçtür; her çocuğun saklı payı ise bunun yarısı olan on altıda üçtür.

Hangi bağışlar tenkise tabidir?

TMK m.565, tenkise tabi sağlararası kazandırmaları sayar. Uygulamada en sık karşılaşılan iki durum şunlardır:

Ölümden önceki son bir yıl içinde yapılan bağışlar: Âdet üzere verilen hediyeler dışında kalan bu bağışlar, Yargıtay'a göre koşulsuz olarak tenkise tabidir. Mirasbırakanın niyeti ayrıca araştırılmaz.
Daha eski tarihli bağışlar: Bunlar ancak mirasbırakanın "saklı pay kurallarını etkisiz kılmak amacıyla yaptığı açık olan" kazandırmalarsa tenkise tabidir (m.565/4).

Kanun ayrıca serbestçe geri alma hakkı saklı tutularak yapılan bağışları, miras haklarının ölümden önce tasfiyesi amacıyla yapılan kazandırmaları ve altsoya geri verilmemek kaydıyla yapılan malvarlığı devirlerini de tenkise tabi tutar.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 04.03.2026 tarihli 2025/5933 E. 2026/1217 K. sayılı kararında bu ayrımı açıkça hatırlatmış; ölümden önceki bir yıl içindeki devrin koşulsuz tenkise tabi olduğunu, daha önceki devirlerde ise saklı payı ihlal kastının araştırılması gerektiğini belirtmiştir.

Mahkeme "ihlal kastı"nı nasıl değerlendirir?

Bir yıldan eski bağışlarda davanın kaderini çoğu zaman bu soru belirler. Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 16.09.2026 tarihli kararında, mirasbırakan sağlığında taşınmazlarını çocukları arasında paylaştırmış, bazılarının gelirini ölünceye kadar kendisinde tutmuştu. Mahkemeler tanık anlatımlarını, mirasbırakanın oğullarıyla kurduğu şirket kayıtlarını ve ölümünden sonra geride kalan taşınmazları birlikte değerlendirdi. Mirasbırakanın amacının mal kaçırmak değil paylaştırmak olduğu sonucuna varıldı ve tenkis talebi reddedildi; Yargıtay bu kararı onadı.

Benzer şekilde Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin 08.06.2026 tarihli 2025/4951 E. 2026/3039 K. sayılı kararında, mirasbırakanın oğullarına yaptığı bağışlar dava konusu edilmişti. Mirasbırakanın kızlarına da taşınmaz bağışladığı, ihlal kastının ispatlanamadığı ve bilirkişi raporuna göre saklı payların zaten zedelenmediği gerekçesiyle ret kararı onandı.

Bu kararlardan çıkan pratik ölçütler şunlardır:

Mirasbırakan diğer çocuklarına da bağış yapmış mı?
Ölümünde geride ne kadar mal kalmış?
Bağışlanan mal ile kalan mal arasında ciddi bir oransızlık var mı?
Aile içinde bir küslük veya bir çocuğu dışlama isteği var mı?

Saklı payın zedelendiği nasıl hesaplanır?

Tenkis için yalnızca bağış yapılmış olması yetmez; saklı payın gerçekten zedelenmiş olması gerekir. 7. Hukuk Dairesi'nin 04.03.2026 tarihli kararına göre hesap, bağışlanan mallar ile ölüm anında kalan malların tamamı bilinerek yapılmalıdır. Para bağışlarında paranın mirasbırakanın ölüm tarihindeki değeri, denkleştirici adalet ilkesine göre belirlenir. Hesaplama bilirkişi raporuyla yapıldığından tapu kayıtları, banka hareketleri ve değer tespitleri belirleyici olur.

Muvazaa davası ile tenkis davası arasındaki fark

Devir tapuda "satış" gibi gösterilmiş ama aslında bağışsa, mirasçılar önce muris muvazaası nedeniyle tapu iptali isteyebilir; bu davada saklı pay şartı aranmaz. Uygulamada bu dava çoğu zaman "olmazsa tenkis" talebiyle birlikte (terditli olarak) açılır. Devir açıkça bağış olarak yapılmışsa ise yol tenkis davasıdır.

Süreler

TMK m.571'e göre tenkis davası, saklı payın zedelendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren 1 yıl ve her hâlde mirasın açılmasından (ölümden) itibaren 10 yıl içinde açılmalıdır; vasiyetnamelerde 10 yıl, vasiyetnamenin açılma tarihinden başlar. Bu süreler hak düşürücüdür. Tenkis iddiası ise savunma (def'i) yoluyla her zaman ileri sürülebilir.

Sık sorulan sorular

Babam evini sağlığında kardeşime bağışladı, hiçbir şey alamaz mıyım?

Bağış ölümden önceki son bir yıl içinde yapılmışsa ve saklı payınız zedelenmişse tenkis isteyebilirsiniz. Daha eski bir bağışta ayrıca babanızın saklı payları etkisiz kılma amacıyla hareket ettiğinin ispatı gerekir.

Kardeşlerin saklı payı var mı?

Hayır. 2007'deki değişiklikle kardeşlerin saklı payı kaldırılmıştır. Saklı pay altsoy, anne-baba ve sağ kalan eşe tanınır.

Tenkis davası için süre ne kadar?

Saklı payın zedelendiğini öğrenmeden itibaren 1 yıl, her hâlde ölümden itibaren 10 yıldır (TMK m.571).

Tenkis davasında ispat yükü kimdedir?

Bağışın varlığını, saklı payın zedelendiğini ve bir yıldan eski bağışlarda ihlal kastını ispat yükü kural olarak davacı mirasçıdadır.

Sonuç

Sağlığında yapılan her bağış, mirasçıların itirazıyla geri dönmez. Ölüme yakın, son bir yıl içinde yapılan bağışlar tenkise daha açıktır. Eski tarihli bağışlarda ise Yargıtay, mirasbırakanın amacına ve ailedeki genel paylaştırma tablosuna bakmaktadır. Bu nedenle tapu kayıtlarının, bağış tarihlerinin ve terekenin tamamının erkenden ortaya konulması, 1 yıllık sürenin kaçırılmaması önem taşır.

Kaynaklar:

⚠️ Önemli uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuza ilişkin değerlendirme için bir avukata danışmanız önerilir.

Fener Hukuk İletişim Bilgileri Adres: Esentepe Mah. Kasap Sok. 14/7 Şişli/İstanbul Telefon: 0212 219 00 18 WhatsApp: 0555 838 50 50 E-posta: info@fenerhukuk.com.tr Online randevu