Kenevir Ekme Suçu ve Cezası: Hukuki Boyutlar ve Yargıtay Uygulamaları

Türkiye’de kenevir bitkisi, lif ve tohum gibi endüstriyel alanlardan tıp sektörüne kadar geniş bir kullanım yelpazesine sahip olsa da, içeriğindeki uyuşturucu etken maddeler (THC) nedeniyle ekimi sıkı denetim altındadır. 2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun, izinsiz kenevir ekimini açıkça suç olarak tanımlamış ve bu fiili ağır yaptırımlara bağlamıştır.

Hukuk sistemimizde "ekim" faaliyeti; tohumun toprakla buluşmasından, bitkinin olgunlaşıp hasat edilmesine kadar geçen tüm süreci kapsar. Kenevir ekme suçu, failin amacına göre iki ana başlıkta incelenmektedir.

Esrar Elde Etmek İçin Kenevir Ekme Suçu ve Cezası

Bu suç kategorisi, kenevirin kişisel kullanımın ötesinde; başkalarına satma, tedarik etme veya ticari amaçla üretilmesi durumunda gündeme gelir. Suçun oluşması için bitkinin esrar üretimine elverişli olması ve failin bu yönde bir kastının bulunması şarttır.

• Cezası: 2313 sayılı Kanun’un 23/5-birinci cümlesi uyarınca, bu amaçla ekim yapan kişiler 4 yıldan 12 yıla kadar hapis ve 500 günden 10.000 güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.

• Kapsamı: Kenevirin dikili vaziyette bulunması suçun tamamlanması için yeterlidir; hasat aşamasına geçilmiş olması şart aranmaz.

Kişisel İhtiyaç Nedeniyle Kenevir Ekme Suçu ve Cezası

Failin, keneviri sadece kendi esrar ihtiyacını karşılamak amacıyla ekmesi durumunda daha az cezayı gerektiren bir hal söz konusudur. Burada temel kriter, "münhasıran kişisel kullanım" kastıdır.

• Cezası: Kişisel kullanım amacıyla ekim yapanlar için öngörülen ceza 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıdır.

• Yargıtay Kriteri: Mevzuatta sayısal bir sınır belirtilmese de, Yargıtay içtihatlarına göre (örn. 2020/139 K.), başka bir delil (hassas terazi, paketleme malzemesi vb.) yoksa 20-25 köke kadar olan ekimler genellikle kişisel kullanım kapsamında değerlendirilmektedir.

İzinsiz Endüstriyel Amaçlı Kenevir Ekimi

Kenevirin lif, kağıt veya yağ gibi sanayi kollarında kullanılmak üzere ekilmesi de Tarım ve Orman Bakanlığı’nın iznine tabidir. İzin alınmadan veya izin verilen bölge dışına çıkılarak yapılan ekimlerde esrar üretme amacı aranmaz; sadece usulsüz ekimden dolayı yaptırım uygulanır.

• Yaptırımı: Bu tür durumlarda fail hakkında 50 günden az olmamak üzere adli para cezası uygulanması söz konusu olmaktadır.

Esrar İçin Kenevir Ekimi ve Uyuşturucu Ticareti Suçu Arasındaki Fark

Hukuki süreçte en kritik ayrım, kenevir ekimi ile TCK 188. maddede düzenlenen uyuşturucu ticareti arasındaki çizgidir.

1. Fiil Farkı: Kenevir ekme suçu özel bir kanunla (2313 s.K.) düzenlenmişken; uyuşturucu imal, ithal veya satışı Türk Ceza Kanunu kapsamında cezalandırılır.

2. İçtima Durumu: Kişi keneviri eker ve hasat ettikten sonra satışa sunarsa, hem "kenevir ekme" suçundan hem de "uyuştuucu madde ticareti" suçundan ayrı ayrı cezalandırılabilir.

3. Delillendirme: Evde hassas terazi bulunması, uyuşturucunun küçük paketler halinde hazırlanması gibi unsurlar, suçun "ekim" boyutundan çıkıp "ticaret" boyutuna evrildiğinin kanıtı sayılır.

Kenevir Ekme Suçunun Unsurları

• Fail ve Mağdur: Bu suçun faili herkes olabilir. Suçun mağduru ise doğrudan kamu sağlığı ve toplumun tamamıdır.

• Zamanaşımı: Kenevir ekme suçunda özel bir zamanaşımı süresi öngörülmemiştir; suçun öğrenildiği her an yasal işlem başlatılabilir.

• Hasat Sonrası Durum: Bitki topraktan söküldüğü veya parçalandığı andan itibaren, eylem "ekim" suçundan "uyuşturucu bulundurma" (TCK 191) veya "ticaret" (TCK 188) suçuna dönüşebilir.

Kenevir Ekme Suçu Hakkında Güncel Mahkeme Kararları

Yargıtay'ın bu konudaki kararları, somut olayın özelliklerine göre suçun vasfının nasıl değişebileceğini net bir şekilde ortaya koymaktadır:

• Yargıtay 9. Ceza Dairesi: Bir sanığın hem dikili kenevire hem de kurumaya bırakılmış (hasat edilmiş) esrara sahip olması durumunda, sadece ekimden değil, elde edilen esrardan dolayı da cezalandırılması gerektiğine hükmetmiştir.

• Yargıtay 10. Ceza Dairesi: Sanıkların keneviri parçalarken yakalanması durumunda, ekim yaptıklarına dair kesin delil yoksa "kenevir ekme" suçundan beraat verilebileceğini, ancak "uyuşturucu ticareti" yönünden inceleme yapılması gerektiğini vurgulamıştır.

• Yargıtay 20. Ceza Dairesi: Başka bitkilerin (örneğin fasulye) arasına gizlenerek yapılan 300 kök gibi yüksek miktarlı ekimlerin, kişisel kullanım sınırlarını aştığına ve mahkumiyet tesisi gerektiğine dikkat çekmiştir.

  Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

  Kenevir Ekimi ve Yasallık Durumu

  • Kenevir ekimi artık yasal mı? Kenevir ne kadar serbest?

    Kenevir ekimi tamamen serbest değildir; ancak belirli şartlar altında izinle yapılabilir. Türkiye’de kenevir, uyuşturucu madde elde etme riski nedeniyle sıkı denetim altındadır. İzinsiz ekim, amacı ne olursa olsun Türk hukukunda suç olarak tanımlanmıştır.

  • Kenevir ekimini kim yasakladı ve neden yasak?

    Kenevir ekimi, uyuşturucu ile mücadele kapsamında 2313 sayılı Kanun ile düzenlenmiş ve izne tabi tutulmuştur. Yasaklanma nedeni, bitkinin içeriğindeki THC maddesinin uyuşturucu (esrar) yapımında kullanılabilmesidir.

  • Kenevir tohumu ekmek yasak mı?

    Evet, Bakanlıktan gerekli izinleri almadan kenevir tohumunu toprağa ekmek suç teşkil eder. Kanun, tohumun toprağa düştüğü andan itibaren "ekim" fiilinin başladığını kabul eder.

  • Kenevir ekmek için izin nereden alınır? Hangi illerde serbesttir?

    Endüstriyel amaçlı kenevir ekimi için Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan izin alınmalıdır. Türkiye'de yönetmelikle belirlenen (Amasya, Antalya, Bartın, Çorum, İzmir, Kastamonu, Kayseri, Kütahya, Malatya, Samsun gibi) sınırlı sayıdaki ilde izinli ekim yapılabilmektedir.

  • Yerli tohum yasası ne zaman çıktı?

    Türkiye’de yerli ve milli kenevir tohumu ("Narlı" ve "Vezir" gibi çeşitler) üzerindeki çalışmalar ve ilgili yönetmelik düzenlemeleri özellikle 2016 ve 2019 yıllarında ivme kazanmıştır.

  Ceza Miktarları ve İnfaz Süreçleri

  • 2026’da kenevir ekme cezası nedir?

    Kişisel kullanım amacıyla ekimde ceza 1 yıldan 3 yıla kadar hapis; ticaret amacıyla ekimde ise 4 yıldan 12 yıla kadar hapis ve adli para cezasıdır.

  • Kaç köke kadar kenevir serbesttir? Kaç grama kadar içici sayılır?

    Hukuken 1 kök ekmek dahi suçtur, "serbest" bir sayı yoktur. Ancak Yargıtay uygulamalarında, başka delil yoksa 20-25 köke kadar ekimler kişisel kullanım kapsamında değerlendirilebilmektedir. Gramaj konusunda ise günlük kullanım miktarı ve ele geçirilen maddenin toplam miktarı hakim tarafından somut olaya göre takdir edilir.

  • Uyuşturucu ticaretinden 10 veya 12 yıl ceza alan ne kadar yatar?

    Uyuşturucu ticareti suçlarında infaz oranı genellikle $3/4$ (dörtte üç) olarak uygulanır. Ancak suçun işlendiği tarih, failin yaşı ve denetimli serbestlik hakları yatar süresini değiştirir. Bu kadar yüksek cezalar için mutlaka uzman bir avukata danışılmalıdır.

  • 1 yıl 8 ay ceza alan ne kadar yatar?

    İlk kez suç işleyen ve cezası ertelenmeyen kişilerde, infaz düzenlemeleri ve denetimli serbestlik hükümleriyle birlikte genellikle kapalı cezaevinde kalış süresi oldukça kısalabilmektedir (koşullu salıverilme şartlarına bağlı olarak).

  Adli Süreç ve Sicil Kaydı

  • İlk defa uyuşturucudan yakalananlar ne kadar ceza alır? Siciline işler mi?

    Kullanmak için bulundurma suçundan ilk kez yakalananlar hakkında genellikle 5 yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilir. Bu süreçte denetimli serbestlik kurallarına uyulursa dava açılmaz ve sicile işlenmez. Ancak kenevir ekimi veya ticaretinde süreç daha ağırdır ve sicile işler.

  • 2 kez içicilikten (kullanıcılıktan) ceza gelirse ne olur?

    Erteleme süresi içerisinde tekrar uyuşturucu kullanıldığı veya bulundurulduğu tespit edilirse, erteleme kararı kaldırılır ve hakkında asliye ceza mahkemesinde dava açılarak hapis cezası süreci başlar.

  • Uyuşturucu davasında ilk mahkemede ne olur ve ne zaman açılır?

    İlk mahkemede kimlik tespiti yapılır ve sanığın savunması alınır. İddianamenin kabulünden sonra genellikle 3-6 ay içinde duruşma günü verilir. Tutukluluk durumu varsa bu süre daha erkene çekilebilir.

    Önemli Not: Bu web sitesinde yer alan tüm bilgiler, genel bilgilendirme amaçlı olup hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır. Hukuk dinamik bir süreçtir ve her somut olay kendi içerisinde özel şartlar barındırır. Hak kaybına uğramamanız ve sürecin doğru yönetilmesi adına, mevcut durumunuzla ilgili mutlaka uzman bir avukatla iletişime geçmeniz tavsiye edilir.