Kredi Kartıyla Yapılan İnternet Alışverişinde İptal Edilen İşlemin Banka Tarafından İade Edilmemesi

İnternet üzerinden yapılan alışverişlerde, ürünün teslim edilmemesi ve işlemin satıcı tarafından iptal edilmesine rağmen kredi kartı bedelinin banka tarafından iade edilmemesi uygulamada sıkça karşılaşılan uyuşmazlıklardandır. Bu tür durumlarda, bankanın sorumluluğu ve incelemenin nasıl yapılması gerektiği Yargıtay 19. Hukuk Dairesi’nin 22.03.2017 tarihli kararıyla açık şekilde ortaya konulmuştur.

Uyuşmazlığın Konusu

Davaya konu olayda davacı, kredi kartı ile internet sitesi üzerinden taksitli bir alışveriş yapmış; ancak satın alınan ürün kendisine teslim edilmemiştir. Satıcı firma, ürünün teslim edilmediğini kabul etmiş ve işlemin iptal edildiğini bankaya bildirmiştir. Davacı ayrıca bankaya yazılı başvuru ve ihtarname göndermesine rağmen, kredi kartı harcaması iptal edilmemiş ve bedel tahsil edilmeye devam edilmiştir.

Davacı bu nedenle;

• Kredi kartı harcaması nedeniyle borçlu olmadığının tespitini

• Bankaya yaptığı ödemelerin iadesini

talep ederek menfi tespit ve bedelin iadesi davası açmıştır.

Bankanın Savunması

Davalı banka savunmasında özetle;

• Bankaya husumet yöneltilemeyeceğini

• Uyuşmazlığın malın teslim edilmemesinden kaynaklandığını

• Ödemenin üye işyerine yapıldığını

• Satıcının iptal bildiriminde bulunmadığını

ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

Yerel Mahkeme Kararı

Yerel mahkeme, chargeback (ters ibraz) kuralları uyarınca bankanın iptal işlemini gerçekleştirmesi gerektiğini, ancak bu yükümlülüğünü yerine getirmediğini kabul ederek davanın kabulüne karar vermiştir.

Yargıtay’ın Bozma Gerekçesi

Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, yerel mahkeme kararını eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanıldığı gerekçesiyle bozmuştur.

Kararda özellikle şu hususlar vurgulanmıştır:

• Dosyada alınan bilirkişi raporu, bankacılık konusunda uzman değildir

• Banka kayıt ve defterleri üzerinde yerinde inceleme yapılmamıştır

• Davalının bilirkişi raporuna yönelik itirazları yeterince değerlendirilmemiştir

• Davacıya gerçekten ödeme yapılıp yapılmadığı hususu netleştirilmemiştir

Yargıtay’a göre, bu tür davalarda:

Bankacılık alanında uzman bilirkişi aracılığıyla banka kayıt ve defterleri yerinde incelenmeli, davacıya yapıldığı iddia edilen ödemeler ile taraf itirazları birlikte değerlendirilerek karar verilmelidir.

Bu inceleme yapılmadan verilen kararlar hukuka uygun kabul edilemez.

Kararın Uygulamadaki Önemi

Bu karar, internet alışverişlerinde yaşanan iptal ve iade uyuşmazlıklarında bankaların otomatik olarak sorumsuz kabul edilemeyeceğini, ancak sorumluluğun belirlenmesi için teknik ve uzman bilirkişi incelemesinin zorunlu olduğunu ortaya koymaktadır.

Özellikle;

• Satıcı iptali kabul etmişse

• Bankaya iptal bildirimi yapılmışsa

• Tahsilata rağmen iade gerçekleştirilmemişse

banka kayıtlarının ayrıntılı şekilde incelenmesi gerekir.

Sık Sorulan Sorular

İnternetten yapılan alışveriş iptal edilirse banka parayı iade etmek zorunda mı?

Somut olaya göre değişmekle birlikte, iptal sürecinin bankaya bildirilmesi ve chargeback şartlarının oluşması hâlinde bankanın sorumluluğu gündeme gelebilir.

Ürün teslim edilmediyse doğrudan bankaya dava açılabilir mi?

Yargıtay’a göre bankanın sorumluluğu teknik bir inceleme gerektirir. Banka kayıtları ve ödeme süreci uzman bilirkişi tarafından incelenmeden kesin bir sonuca varılamaz.

Bu tür davalarda bilirkişi raporu neden önemlidir?

Bankacılık işlemleri teknik bilgi gerektirdiğinden, uzman olmayan bilirkişilerce düzenlenen raporlar yetersiz kabul edilmekte ve kararlar bozulabilmektedir.

Sonuç

Kredi kartı harcamalarına ilişkin iptal ve iade taleplerinde, mahkemelerce bankacılık alanında uzman bilirkişi görevlendirilmesi ve banka kayıtlarının yerinde incelenmesi zorunludur. Aksi hâlde verilen kararlar Yargıtay denetiminden dönmektedir.