Şirket Çeki Karşılıksız Çıkarsa Müdür Ceza Alır mı? Yargıtay 2026

4 saat önce

4 dakikada okunur

Kısa cevap: Şirket adına düzenlenen çek karşılıksız çıkarsa şirket cezalandırılamaz; adli para cezası, çekin ibraz edildiği tarihte şirketin mali işlerinden sorumlu yönetim organı üyesine, böyle bir görevlendirme yoksa yönetim organındaki gerçek kişilere verilir (5941 sayılı Çek Kanunu m. 5/2). Yargıtay 7. Ceza Dairesi 2026 kararlarında, şirketi tek başına temsile yetkili müdür hakkında çek yasağı verilmesini hukuka uygun bulmuştur (E. 2023/20350, K. 2026/6631). Başka bir kararında ise sorumlu kişinin çekin ibraz tarihine göre belirlenmesi gerektiğini vurgulamıştır (E. 2023/19854, K. 2026/5625). Çek bedeli faiziyle ödenirse dava düşer.

Şirketiniz adına çek imzalıyorsanız, yani limited şirket müdürü veya anonim şirket yönetim kurulu üyesiyseniz, çekin karşılıksız çıkması yalnızca şirketin değil, sizin de sorununuz olabilir. Çünkü Türk hukukunda tüzel kişilere ceza verilemez; ceza, şirket adına hareket etmekle yükümlü gerçek kişiye yönelir. Bu yazıda, Yargıtay'ın 2026 yılında verdiği kararlar ışığında kimin sorumlu tutulduğunu, hangi durumlarda sorumluluğun ortadan kalktığını ve sürelerin nasıl işlediğini sade bir dille anlatıyoruz.

Koyu zemin üzerinde dolma kalem ve el yazısı not - şirket çeki imzası ve karşılıksız çek sorumluluğu

Şirket çeki karşılıksız çıkarsa kim ceza alır?

Çek Kanunu'nun 5. maddesine göre, kanuni ibraz süresi içinde bankaya sunulan çek için "karşılıksızdır" işlemi yapılmasına sebep olan kişiye, hamilin şikâyeti üzerine her çek için 1.500 güne kadar adli para cezası verilir. Bu ceza, çekin karşılıksız kalan tutarından az olamaz.

Çek hesabı bir şirkete aitse, çekin karşılığını hesapta bulundurmakla yükümlü kişi kanunda açıkça belirlenmiştir:

Şirket içinde mali işleri yürütmekle görevlendirilmiş bir yönetim organı üyesi varsa, o kişi,
Böyle bir görevlendirme yapılmamışsa, yönetim organını oluşturan gerçek kişi veya kişiler.

Yani şirket ortağı olmak tek başına ceza sorumluluğu doğurmaz. Belirleyici olan, yönetim organında görev almak ve mali işlerden sorumlu olmaktır.

Yargıtay'ın 2026 kararları ne diyor?

Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 08.06.2026 tarihli kararında (E. 2023/20350, K. 2026/6631), çek tarihinde şirketi tek başına temsile yetkili olan müdür hakkında verilen çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağını yerinde bulmuştur. Daire, 01.06.2026 tarihli kararında da (E. 2023/19947, K. 2026/6273) yasağın hem şirkete hem de şirket yetkilisine uygulanabileceğini açıkça belirtmiştir.

Aynı kararlarda önemli bir hesaplama kuralı da tekrar edilmiştir: Bankanın her çek yaprağı için ödemekle yükümlü olduğu tutar, çek bedelinden düşülür. Adli para cezası, çekin bu şekilde bulunan karşılıksız kalan kısmı esas alınarak belirlenir. Bu tutarı aşan cezalar kanun yararına bozulmuştur.

İstisna: İbraz tarihinde yetkili olmayan kişi

11.05.2026 tarihli kararda (E. 2023/19854, K. 2026/5625) ise farklı bir tablo vardır. Şikâyette şirket yetkilisi olarak gösterilen kişi, ticaret sicili kayıtlarına göre yalnızca ortaktı; çekin ibraz edildiği tarihte şirketi tek başına temsile yetkili olan başka bir ortaktı. Yargıtay, sorumlu kişinin ibraz tarihine göre belirlenmesi gerektiğini vurgulamış ve dosyayı kanun yararına bozma yönünden değerlendirilmek üzere Adalet Bakanlığına göndermiştir.

Aynı Daire'nin 22.05.2024 tarihli uyuşmazlık kararında (E. 2023/15713, K. 2024/5764) aktarılan bir içtihada göre, yönetim kurulundan ibrazdan önce ayrılmış bir üyenin sorumluluğu, bu ayrılık ticaret siciline henüz tescil edilmemiş olsa bile sona erer. Çünkü tescil "kurucu" değil "bildirici" niteliktedir. Bu nedenle görevden ayrılan yöneticilerin ayrılış tarihini ispatlayan belgeleri (istifa yazısı, genel kurul kararı gibi) saklaması önemlidir.

Mahkeme sorumlu kişiyi nasıl belirler?

Aynı 2024 tarihli kararla, alacaklının şikâyet dilekçesinde şirket yetkilisinin adını yazmaması davanın reddi için yeterli sebep sayılmamıştır. İcra ceza mahkemesi, çek bilgilerinden hareketle sorumlu gerçek kişiyi kendisi araştırır. Uygulamada bu araştırma şu belgeler üzerinden yapılır:

Ticaret sicili kayıtları ve sicil gazetesi ilanları,
Şirket içi görev dağılımı kararları (mali işlerden sorumlu üyeyi gösteren karar),
Bankaya verilen imza sirküleri ve çek hesabı açılış belgeleri.

Ayrıca çek yasağı verilen kişi, yasak süresince sermaye şirketlerinin yönetim organlarında yeni görev alamaz; ancak mevcut görevi, görev süresi sonuna kadar devam eder (m. 5/2).

Süreler ve ödeme yapılırsa ne olur?

Şikâyet süresi: Hamil, fiili öğrendiği tarihten itibaren 3 ay ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren 1 yıl içinde şikâyet etmelidir (İİK m. 347).
Görevli mahkeme: Davalar icra ceza mahkemesinde görülür.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, uzlaşma ve ön ödeme uygulanmaz (m. 5/10).
Ödenmeyen ceza: Adli para cezası ödenmezse doğrudan hapse çevrilir (m. 5/11).
Etkin pişmanlık: Karşılıksız kalan tutar, ibraz tarihinden itibaren ticari temerrüt faiziyle birlikte tamamen ödenirse yargılama sırasında dava düşer; hüküm kesinleştikten sonra ödenirse mahkûmiyet bütün sonuçlarıyla ortadan kalkar. Şikâyetten vazgeçme de aynı sonucu doğurur (m. 6).

Sık sorulan sorular

Şirket ortağıyım ama müdür değilim, karşılıksız çekten ceza alır mıyım?

Kural olarak hayır. Kanun, sorumluluğu yönetim organındaki gerçek kişilere yükler. Yargıtay da sorumlu kişinin, çekin ibraz edildiği tarihte şirketi temsile yetkili olan kişi olarak belirlenmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Müdürlükten ayrıldım ama sicile tescil edilmedi, yine sorumlu muyum?

Yargıtay içtihadına göre tescil bildirici niteliktedir. Çekin ibrazından önce ayrıldığınızı ispatlayabiliyorsanız sorumluluğunuz sona ermiş sayılabilir.

Çek yasağı sadece şirkete mi verilir?

Hayır. Yasak; çek hesabı sahibi şirkete, şirket adına çek düzenleyenlere ve sicile tescilli şirket yetkililerine birlikte uygulanabilir.

Ödeme yaparsam dava düşer mi?

Evet. Karşılıksız kalan tutar faiziyle birlikte tamamen ödenirse dava düşer; kesinleşmiş hüküm varsa bütün sonuçlarıyla ortadan kalkar.

Sonuç

Şirket çekinin karşılıksız çıkması, çekin ibraz edildiği tarihte şirketin mali işlerinden sorumlu yöneticisi için doğrudan ceza ve çek yasağı sonucu doğurabilir. Yargıtay'ın 2026 kararları, sorumluluğun unvana değil ibraz tarihindeki fiili yetkiye bağlı olduğunu açıkça göstermektedir. Yönetim organında görev alıyor veya görevden ayrılıyorsanız, görev dağılımı ve ayrılış belgelerinizi düzenli tutmanız olası bir yargılamada belirleyici olabilir.

Kaynaklar:

⚠️ Önemli uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuza ilişkin değerlendirme için bir avukata danışmanız önerilir.

Fener Hukuk İletişim Bilgileri Adres: Esentepe Mah. Kasap Sok. 14/7 Şişli/İstanbul Telefon: 0212 219 00 18 WhatsApp: 0555 838 50 50 E-posta: info@fenerhukuk.com.tr Online randevu