Süresiz Nafaka Kalktı mı? Anayasa Mahkemesi Kararı ve Mevcut Nafakalar

11 dakika önce

3 dakikada okunur

Kısa cevap: Anayasa Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesindeki "süresiz olarak" ibaresini iptal etti (4.6.2026, E. 2025/156, K. 2026/131). Karar 30 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı, ancak iptal hükmü dokuz ay sonra, 30 Haziran 2027'de yürürlüğe girecek. O tarihe kadar mevcut kural uygulanmaya devam eder ve Meclisin yeni bir düzenleme yapması beklenir. Anayasa'nın 153. maddesi gereğince iptal kararları geriye yürümez; halen ödenen nafakaların nasıl etkileneceği yapılacak yeni kanuna bağlıdır.

Boşanmada yoksulluk nafakası, yıllardır en çok tartışılan konulardan biri oldu. Uygulamada nafaka, kural olarak süre sınırı olmadan bağlanıyor ve alacaklı yeniden evlenmedikçe veya yoksulluğu sona ermedikçe yıllarca, hatta ömür boyu sürebiliyordu. Anayasa Mahkemesi'nin 30 Eylül 2026'da Resmî Gazete'de yayımlanan kararı bu tabloyu değiştiriyor. Bu yazıda kararın ne söylediğini, ne zaman uygulanacağını ve nafaka ödeyen ya da alan kişiler için ne anlama geldiğini sade bir dille anlatıyoruz.

Karanlık zeminde terazi tutan adalet heykeli - Anayasa Mahkemesi süresiz nafaka kararı

Anayasa Mahkemesi ne karar verdi?

Antalya 12. Aile Mahkemesi, görülmekte olan bir boşanma davasında TMK 175. maddesindeki "süresiz olarak" ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğunu ileri sürerek itiraz yoluna başvurdu. Anayasa Mahkemesi 4.6.2026 tarihli kararıyla ibareyi Anayasa'nın 2., 5. ve 17. maddelerine aykırı bularak oyçokluğuyla iptal etti. Üç üye karşı oy kullandı, bir üye ise sonuca farklı gerekçeyle katıldı.

Dikkat çekici nokta şu: Anayasa Mahkemesi 2012 yılında (E. 2011/136, K. 2012/72) aynı ibareyi Anayasa'ya uygun bulmuştu. Mahkeme o kararda kuralın her durumda süresiz nafakayı zorunlu kılmadığını değerlendirmişti. Ancak yeni kararda, Yargıtay uygulamasının bu ibareyi emredici kabul etmeye devam ettiği ve hâkime süre belirleme imkânı tanınmadığı tespit edildi.

Mahkemenin gerekçesi

Kararın gerekçesinde öne çıkan noktalar şunlardır:

Kanuna göre nafaka yükümlüsünün kusuru aranmıyor; yani boşanmada hiç kusuru olmayan eş bile ömür boyu nafaka ödemek zorunda kalabiliyor.
Yükümlülüğün hiçbir ölçüt belirlenmeksizin kategorik olarak süresiz öngörülmesi, nafaka borçlusu için ağır bir külfet oluşturuyor ve taraflar arasındaki makul dengeyi bozuyor.
Hâkime nafakanın süresini evliliğin süresi, alacaklı eşin yaşı, eğitim ve sağlık durumu, geçimini kendi imkânlarıyla sağlayabilme kapasitesi gibi ölçütlere göre belirleme yetkisi tanınması gerekiyor.
Somut olayın özellikleri gerektiriyorsa nafakanın süresiz bağlanabileceği hâllerin de kanunda açık ve net ölçütlerle düzenlenmesi gerekiyor.

Karşı görüş ne diyor?

Karşı oy yazan üyelere göre yoksulluk nafakasının ölçütü süre değil, yoksulluğun devam edip etmediğidir. TMK 176. madde zaten nafakanın azaltılmasına veya kaldırılmasına imkân veriyor. Karşı oyda ayrıca nafakanın uygulamada ağırlıklı olarak kadınları koruduğu, sosyal devlet ilkesinin bir gereği olduğu ve hangi modelin seçileceğinin kanun koyucunun takdirinde bulunduğu vurgulanıyor. Farklı gerekçe yazan üye ise iptalin yalnızca belirlilik ilkesine dayandırılması gerektiğini belirtiyor.

Bu görüşler, Meclisin hazırlayacağı yeni düzenlemenin tartışmalı olacağını gösteriyor.

Karar ne zaman yürürlüğe girecek?

Anayasa Mahkemesi, iptal nedeniyle doğacak hukuki boşluğun kamu yararını ihlal edeceğini değerlendirerek iptal hükmünün kararın yayımından dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine oybirliğiyle karar verdi. Karar 30 Eylül 2026'da yayımlandığı için iptal 30 Haziran 2027'de yürürlüğe girecek.

Anayasa'nın 153. maddesine göre yürürlüğü ertelenen iptal kararlarında TBMM, doğacak boşluğu dolduracak kanun teklifini öncelikle görüşüp karara bağlar. Bu nedenle yeni nafaka sisteminin ayrıntıları (azami süre, istisnalar, geçiş hükümleri) yapılacak kanunla belli olacak.

Mevcut nafakalar ne olacak?

Bu konuda dikkatli olmak gerekir:

Nafakanız kendiliğinden sona ermez. Anayasa'nın 153. maddesine göre iptal kararları geriye yürümez. Kararda halen ödenen nafakalar hakkında ayrı bir değerlendirme de bulunmuyor.
Belirleyici olan yeni kanun olacak. Mevcut nafakalara süre sınırı getirilip getirilmeyeceği, Meclisin yapacağı düzenlemenin geçiş hükümlerine bağlıdır.
Bugün de başvurulabilecek yollar var. TMK 176. maddeye göre nafaka alacaklısı yeniden evlenirse veya taraflardan biri ölürse nafaka kendiliğinden kalkar. Alacaklının evlenmeden fiilen evli gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde nafaka mahkeme kararıyla kaldırılır. Tarafların mali durumu değişirse veya hakkaniyet gerektirirse nafaka artırılabilir ya da azaltılabilir.

Sık sorulan sorular

Süresiz nafaka kalktı mı?

Anayasa Mahkemesi "süresiz olarak" ibaresini iptal etti; ancak iptal 30 Haziran 2027'de yürürlüğe girecek. O tarihe kadar mevcut kural uygulanmaya devam eder.

Ödediğim nafaka 30 Haziran 2027'de otomatik olarak biter mi?

Hayır. İptal kararları geriye yürümez. Mevcut nafakaların durumu, Meclisin çıkaracağı yeni kanunun geçiş hükümlerine göre belli olacak.

Nafakayı şimdi kaldırtmak veya azalttırmak mümkün mü?

Evet, TMK 176. maddedeki şartlar varsa mümkündür. Örneğin alacaklının yoksulluğu ortadan kalkmışsa kaldırma, tarafların mali durumu değişmişse azaltma davası açılabilir.

Yeni sistemde nafakanın süresi neye göre belirlenecek?

Anayasa Mahkemesi evliliğin süresi, alacaklı eşin yaşı, eğitim ve sağlık durumu ile kendi geçimini sağlayabilme kapasitesi gibi ölçütlere işaret etti. Kesin kurallar yeni kanunla belirlenecek.

Sonuç

Anayasa Mahkemesi'nin kararı, Türk hukukunda yaklaşık 38 yıldır uygulanan süresiz yoksulluk nafakası anlayışının sonunu işaret ediyor. Ancak değişiklik hemen değil, 30 Haziran 2027'de devreye girecek; mevcut nafakaların akıbeti ise yapılacak yeni düzenlemeye bağlı. Nafaka ödeyen veya alan taraf olarak, Meclisteki gelişmeleri takip etmeniz ve kendi dosyanızdaki seçenekleri bu süreçte değerlendirmeniz önem taşıyor.

Kaynaklar:

⚠️ Önemli uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuza ilişkin değerlendirme için bir avukata danışmanız önerilir.

Fener Hukuk İletişim Bilgileri Adres: Esentepe Mah. Kasap Sok. 14/7 Şişli/İstanbul Telefon: 0212 219 00 18 WhatsApp: 0555 838 50 50 E-posta: info@fenerhukuk.com.tr Online randevu